ย้ายออกจากบ้านเช่าหรือคอนโด ต้องทำอะไร เพื่อคืนห้องและติดตามเงินประกัน

เริ่มจากสัญญาและเส้นเวลา ไม่เริ่มจากวันขนของ

เปิดสัญญาฉบับสุดท้ายและเอกสารแนบ แล้วเขียนวันที่สำคัญลงในหน้าเดียว: วันครบกำหนดเช่า ระยะเวลาแจ้งย้ายออก วันนัดตรวจห้อง วันคืนกุญแจ และวันที่ตกลงสรุปยอด หากจะย้ายออกก่อนกำหนด ให้แยกเรื่องนั้นออกมาและขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเลือกวันส่งมอบ

ส่งข้อความหรือหนังสือแจ้งไปยังช่องทางที่สัญญากำหนด ระบุห้อง วันที่ต้องการตรวจ วันที่คืนห้อง และข้อมูลติดต่อ จากนั้นเก็บหลักฐานการส่งและการตอบรับ อย่าถือว่าการบอกนายหน้า นิติบุคคล หรือบุคคลอื่นแทนผู้ให้เช่าจะครบตามสัญญาเสมอไป

ทำแฟ้มหลักฐานก่อนเริ่มเก็บของ

รวมสัญญา หลักฐานจ่ายค่าเช่าและเงินประกัน รายการทรัพย์สิน รูปหรือวิดีโอวันรับห้อง บันทึกเลขมิเตอร์ และข้อความแจ้งซ่อมตลอดช่วงเช่าไว้ด้วยกัน เอกสารชุดนี้ใช้เทียบว่าสภาพใดมีอยู่เดิม ปัญหาใดเคยแจ้ง และรายการใดเป็นของที่ต้องคืน

สภาองค์กรของผู้บริโภคเผยแพร่คู่มือสิทธิผู้เช่าเมื่อ 5 พฤษภาคม 2569 เพื่อช่วยแยกกติกาของหอพัก อะพาร์ตเมนต์ ห้องเช่า และคอนโด เพราะที่พักแต่ละแบบอาจอยู่ภายใต้กฎหมายหรือประกาศคนละชุด จึงไม่ควรใช้เช็กลิสต์เดียวแทนการอ่านสัญญาและตรวจประเภทที่พักจริง

นัดตรวจห้องร่วมกันและบันทึกสภาพชุดเดียวกัน

นัดผู้มีอำนาจรับคืนห้องมาตรวจร่วมกัน ใช้รายการทรัพย์สินเดิมไล่ตรวจประตู หน้าต่าง ผนัง พื้น สุขภัณฑ์ เครื่องใช้ กุญแจ คีย์การ์ด รีโมต ที่จอดรถ และเลขมิเตอร์ ถ่ายภาพกว้างเพื่อเห็นตำแหน่งและภาพใกล้สำหรับจุดที่ต้องอธิบาย โดยระบุวันที่และห้องให้ตรวจย้อนหลังได้

ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์เสนอให้เจ้าของกับผู้เช่าใช้เช็กลิสต์ตรวจรับบ้านเป็นลายลักษณ์อักษรและคำนึงถึงความเสื่อมตามอายุการใช้งาน ไม่ใช้เพียงความจำของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หากพบจุดที่เห็นต่าง ให้เขียนข้อสังเกตและหลักฐานของทั้งสองฝ่ายไว้ก่อน ไม่ต้องรีบยอมรับยอดหักที่ยังไม่มีรายละเอียด

ปิดยอดค้างและส่งมอบของให้ครบ

รวบรวมค่าเช่า ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าบริการ หรือยอดอื่นตามสัญญาที่ถึงกำหนด พร้อมเลขมิเตอร์และหลักฐานที่ตรวจสอบได้ ถ้ายอดสุดท้ายยังไม่ออก ให้เขียนว่ารายการใดยังรอข้อมูล ใครเป็นผู้ส่ง และจะสรุปเมื่อใด อย่ากรอกยอดประมาณการเป็นยอดยอมรับสุดท้าย

ทำใบส่งมอบที่ระบุวันและเวลา จำนวนกุญแจ คีย์การ์ด รีโมต บัตรจอดรถ ของที่คืน สภาพที่ตรวจร่วมกัน เลขมิเตอร์ ช่องทางคืนเงิน และรายการที่ยังค้าง ให้ทั้งสองฝ่ายเก็บเอกสารหรือข้อความยืนยันชุดเดียวกัน

ทำตารางเงินประกันแทนการคุยเป็นยอดเดียว

เริ่มจากเงินประกันตามหลักฐานรับเงิน แล้วแยกทีละรายการที่ผู้ให้เช่าขอหัก โดยใส่เหตุ หลักฐาน ภาพ วันที่แจ้ง และยอดที่อ้าง อย่านำค่าเช่า เงินประกัน ค่าเช่าล่วงหน้า และค่าบริการมารวมเป็นก้อนเดียวจนตรวจไม่ได้ว่าจำนวนใดใช้เพื่ออะไร

ถ้ายังไม่เห็นใบสรุปหรือหลักฐานของรายการหัก ให้ขอรายละเอียดก่อนยืนยันยอด เขียนจำนวนที่ไม่มีข้อโต้แย้งแยกจากจำนวนที่ยังต้องตรวจ และเก็บการติดต่อเป็นลายลักษณ์อักษร บทความนี้ไม่ตัดสินว่าใครต้องรับผิดในกรณีพิพาทเฉพาะ

ตรวจขอบเขตก่อนใช้กติกาคืนเงิน 7 หรือ 14 วัน

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคอธิบายว่า ประกาศควบคุมสัญญาการให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัย พ.ศ. 2568 ครอบคลุมผู้ประกอบธุรกิจที่มีสถานที่ให้เช่าตั้งแต่ 3 หน่วยขึ้นไป ไม่ว่าจะอยู่ในอาคารเดียวกันหรือหลายอาคาร และไม่รวมโรงแรมหรือหอพักที่อยู่ภายใต้กฎหมายเฉพาะ จึงต้องตรวจจำนวนหน่วย สถานะผู้ให้เช่า และประเภทที่พักก่อน

สำหรับผู้ประกอบธุรกิจที่อยู่ในขอบเขต รัฐบาลเผยแพร่เมื่อ 28 พฤษภาคม 2569 ว่า หากห้องไม่มีความเสียหายต้องคืนเงินประกันภายใน 7 วัน และกรณีมีความเสียหายจากการใช้งานจริงให้หักเฉพาะส่วนนั้นและคืนส่วนที่เหลือภายใน 14 วัน โดยความเสื่อมตามการใช้งานปกติหักไม่ได้ แต่ข้อมูลนี้ไม่ควรถูกนำไปสรุปว่าใช้กับผู้ให้เช่าส่วนตัวทุกกรณี หากไม่แน่ใจให้ขอคำแนะนำจาก สคบ. หรือผู้เชี่ยวชาญที่ตรวจสัญญาจริง

เมื่อเงินยังไม่คืน ให้ทวงด้วยแฟ้มข้อเท็จจริง

ส่งคำขอเป็นลายลักษณ์อักษรที่ระบุคู่สัญญา ที่พัก วันสิ้นสุดสัญญา วันส่งมอบ จำนวนเงินประกัน รายการหักที่ได้รับ จำนวนที่ขอคืน และกำหนดให้ตอบ พร้อมแนบเฉพาะหลักฐานที่จำเป็น เก็บต้นฉบับไว้และหลีกเลี่ยงข้อความกล่าวหาที่ไม่มีหลักฐาน

ข้อมูลของรัฐบาล ณ 28 พฤษภาคม 2569 ระบุว่า สคบ. รับเรื่องร้องเรียนการเช่าที่อยู่อาศัยตั้งแต่ปี 2568 ถึงวันดังกล่าว 1,655 เรื่อง และปัญหาที่ถูกร้องเรียนมากที่สุดคือการริบเงินประกันโดยไม่เป็นธรรม หากยังตกลงไม่ได้ สามารถติดต่อสายด่วน สคบ. 1166, OCPB Connect, ระบบร้องทุกข์ของ สคบ. หรือศูนย์ดำรงธรรม โดยเตรียมสัญญา หลักฐานจ่าย ภาพสภาพห้อง ใบส่งมอบ และลำดับการติดต่อให้พร้อม

เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจ

• อ่านวันครบสัญญา ระยะเวลาแจ้ง และเงื่อนไขย้ายออกก่อนกำหนด
• แจ้งวันตรวจและวันคืนห้องผ่านช่องทางที่สัญญากำหนด
• รวมสัญญา หลักฐานเงินประกัน รายการทรัพย์สิน รูปวันรับห้อง และประวัติแจ้งซ่อม
• ตรวจห้องร่วมกันและบันทึกภาพ เลขมิเตอร์ และจุดที่เห็นต่าง
• คืนกุญแจ คีย์การ์ด รีโมต บัตรจอดรถ และของตามรายการ
• ทำใบส่งมอบและสรุปยอดค้างหรือยอดที่ยังรอข้อมูล
• แยกรายการหักเงินประกันทีละรายการพร้อมเหตุและหลักฐาน
• ตรวจว่าผู้ให้เช่าเข้าขอบเขตประกาศ พ.ศ. 2568 ก่อนใช้กำหนด 7 หรือ 14 วัน
• ถ้ายังไม่ได้ข้อยุติ ให้ทวงเป็นลายลักษณ์อักษรและเตรียมแฟ้มร้องเรียน

คำถามที่พบบ่อย