เจ้าของบ้านปล่อยเช่าให้ชาวต่างชาติ ต้องแจ้ง ตม.30 อย่างไร

แยก ตม.30 ออกจากสัญญาเช่าและการลงทะเบียนกับอาคาร

สัญญาเช่าใช้กำหนดสิทธิ หน้าที่ เงิน และการส่งมอบระหว่างคู่สัญญา การลงทะเบียนผู้อยู่อาศัยกับนิติบุคคลอาคารชุดใช้จัดการการเข้าอาคารและส่วนกลาง ส่วน ตม.30 เป็นการแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าวต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง งานทั้งสามอย่างอาจใช้ข้อมูลชุดเดียวกันบางส่วน แต่ทำอย่างหนึ่งแล้วไม่ควรถือว่าอีกอย่างเสร็จโดยอัตโนมัติ

เจ้าของหรือตัวแทนควรทำไทม์ไลน์แยกให้เห็นว่าใครตรวจสัญญา ใครประสานนิติบุคคล ใครแจ้ง ตม.30 และใครส่งหลักฐานให้ผู้เช่า วิธีนี้ลดความเสี่ยงที่ทุกฝ่ายคิดว่าอีกคนดำเนินการแล้ว

เริ่มจากระบุว่าใครเป็นผู้มีหน้าที่ในกรณีจริง

หน้าอธิบายระบบ ตม.30 ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองอ้างมาตรา 38 ว่า เมื่อรับคนต่างด้าวซึ่งได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวเข้าพัก ผู้ที่กฎหมายระบุ ได้แก่ เจ้าบ้าน เจ้าของหรือผู้ครอบครองเคหสถาน หรือผู้จัดการโรงแรม ต้องแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่เวลาเข้าพัก

จึงไม่ควรใช้คำตอบเหมารวมว่าเป็นหน้าที่ของเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือผู้เช่าเพียงฝ่ายเดียวโดยไม่ดูว่าใครรับคนเข้าพักและใครอยู่ในฐานะที่กฎหมายระบุ หากใช้นายหน้าหรือผู้ดูแลทรัพย์ ให้เขียนขอบเขตอำนาจและความรับผิดชอบให้ชัด และตรวจเอกสารมอบอำนาจตามที่ระบบหรือสำนักงานในพื้นที่กำหนด

เตรียมบัญชีผู้ใช้และข้อมูลที่พักก่อนวันเข้าอยู่

ระบบแจ้งที่พักออนไลน์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองให้ผู้ใช้ลงทะเบียนก่อน แล้วเพิ่มข้อมูลที่อยู่ที่รับคนต่างด้าวเข้าพักในเมนูข้อมูลผู้ใช้ หน้าลงทะเบียนระบุหลักฐานของสถานที่และหนังสือมอบอำนาจในกรณีดำเนินการแทน จึงควรเผื่อเวลาตรวจอีเมล ยืนยันบัญชี และแก้ข้อมูลที่อยู่ให้สมบูรณ์ก่อนวันส่งมอบ

ข้อมูลในสัญญา ทะเบียนบ้านหรือหลักฐานที่อยู่ ชื่อเจ้าของหรือผู้รับผิดชอบ และที่อยู่ที่กรอกในระบบควรตรงกัน หากเป็นคอนโด ให้แยกขั้นตอนนี้ออกจากการแจ้งย้ายเข้ากับนิติบุคคล เพราะผู้รับข้อมูลและวัตถุประสงค์เป็นคนละส่วน

เก็บข้อมูลผู้เข้าพักจากเอกสารจริงและยืนยันเวลาเข้าพัก

คู่มือแจ้งที่พักออนไลน์ระบุข้อมูลหลักที่ใช้ ได้แก่ ข้อมูลที่พัก วันที่เข้าและออก หมายเลขหนังสือเดินทาง ชื่อและนามสกุล สัญชาติ เพศ วันเกิด และหมายเลขโทรศัพท์ ให้คัดตัวสะกดและหมายเลขจากหนังสือเดินทาง ไม่เดาจากแชตหรือชื่อเล่น และกรอกตามช่องที่ระบบกำหนดในวันที่แจ้ง

บันทึกวันที่และเวลาเข้าพักจริงไว้ในเอกสารส่งมอบหรือหลักฐานที่ทั้งสองฝ่ายตรวจร่วมกัน เพราะกรอบ 24 ชั่วโมงเริ่มนับจากเวลาที่เข้าพัก ไม่ใช่วันลงประกาศ วันจอง หรือวันเซ็นสัญญา หากวันเซ็นและวันรับกุญแจไม่ใช่วันเดียวกัน ต้องแยกเหตุการณ์ให้ชัด

แจ้ง ตรวจสอบ และส่งออกหลักฐานจากระบบ

ขั้นตอนรายบุคคลที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเผยแพร่คือเข้าสู่ระบบ เลือกที่พัก กรอกวันที่พักและรายละเอียดคนต่างด้าว แล้วบันทึก หลังแจ้งแล้ว ระบบมีส่วนค้นหาและตรวจสอบข้อมูล รวมทั้งส่งออกหลักฐานการแจ้งสำหรับใช้ตรวจสอบกับเจ้าหน้าที่

เก็บหลักฐานการแจ้งพร้อมสัญญาเช่า เอกสารส่งมอบ และข้อมูลติดต่อของผู้รับผิดชอบ โดยตั้งชื่อไฟล์หรือแฟ้มให้ค้นได้จากชื่อผู้เข้าพัก ที่พัก และวันที่แจ้ง ส่งสำเนาที่จำเป็นให้ผู้เช่าโดยไม่เผยแพร่ข้อมูลหนังสือเดินทางหรือข้อมูลส่วนบุคคลเกินผู้ที่ต้องใช้

เมื่อระบบไม่รับข้อมูล ให้ตรวจที่อยู่และเอกสารก่อนส่งซ้ำ

คำถามที่พบบ่อยของระบบระบุว่า กรณีไม่พบข้อมูลที่อยู่หรือข้อมูลไม่เพียงพอ ผู้ใช้ควรกลับไปเพิ่มหรือแก้ข้อมูลที่พักในเมนูข้อมูลผู้ใช้ และทำข้อมูลเจ้าบ้านกับเอกสารประกอบให้ครบก่อน จึงไม่ควรส่งข้อมูลเดิมซ้ำหลายครั้งโดยยังไม่แก้สาเหตุ

หากยังไม่ทราบว่าต้องแจ้งที่สำนักงานใด ใช้ช่องทางใด หรือเอกสารของกรณีพิเศษต้องมีอะไร ให้ตรวจคู่มือปัจจุบันและติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับผิดชอบพื้นที่นั้นโดยตรง บทความนี้ไม่ควรใช้แทนคำยืนยันจากเจ้าหน้าที่สำหรับข้อเท็จจริงเฉพาะราย

ใช้เกณฑ์หยุดก่อนส่งมอบเมื่อข้อมูลหลักยังไม่พร้อม

หยุดก่อนส่งมอบเมื่อยังระบุผู้รับผิดชอบการแจ้งไม่ได้ บัญชีผู้ใช้หรือที่พักยังไม่พร้อม ชื่อและหมายเลขหนังสือเดินทางไม่ตรงกับเอกสาร เวลาเข้าพักจริงยังไม่ยืนยัน หรือผู้ดำเนินการแทนไม่มีขอบเขตอำนาจที่ตรวจสอบได้ ให้แก้ข้อมูลและตกลงหน้าที่ก่อนเริ่มกรอบเวลา 24 ชั่วโมง

บทความนี้อธิบายขั้นตอนทั่วไปจากข้อมูลของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ตรวจเมื่อ 3 กันยายน 2569 ไม่ใช่คำแนะนำกฎหมายเฉพาะบุคคล และไม่สรุปกรณีกลับเข้าพัก เดินทางข้ามจังหวัด เปลี่ยนห้อง หรือสถานะการพำนักที่มีข้อเท็จจริงต่างกัน ควรขอคำยืนยันจากสำนักงานที่รับผิดชอบก่อนตัดสินใจ

เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจ

• แยกงานสัญญาเช่า นิติบุคคลอาคาร และ ตม.30 ออกจากกัน
• ระบุผู้ที่อยู่ในฐานะเจ้าบ้าน เจ้าของ ผู้ครอบครอง หรือผู้จัดการตามกรณีจริง
• เขียนว่าเจ้าของ ตัวแทน หรือผู้ดูแลคนใดรับผิดชอบการแจ้ง
• ลงทะเบียนระบบและยืนยันบัญชีให้พร้อมก่อนวันเข้าอยู่
• เพิ่มข้อมูลที่พักและเอกสารประกอบให้ครบ
• คัดชื่อ หมายเลขหนังสือเดินทาง และข้อมูลผู้เข้าพักจากเอกสารจริง
• บันทึกวันที่และเวลาเข้าพักจริงในเอกสารส่งมอบ
• แจ้งภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่เวลาเข้าพักตามมาตรา 38
• ตรวจสอบข้อมูลที่บันทึกและส่งออกหลักฐานการแจ้ง
• ติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่เมื่อข้อเท็จจริงหรือช่องทางไม่ชัด

คำถามที่พบบ่อย